Дебата: Новиот закон за јавни набавки ќе овозможи заштита од корупција

Јавните набавки треба да бидат привлечни за корисниците, со ефикасни и едноставни постапки, а не дополнително оптоварување во работата, порачааа учесниците на првата јавна дебата за новиот предлог закон за јавни набавки.
Според директорот на Бирото за јавни набавки, Ѓорѓи Георгиевски, новото законско решение кое треба да се дефинира по забелешките од  бизнис заедницата, ќе обезбеди заштита од корупција и контрола врз основа на која ќе се утврди одговорност. Во соработка со  Светска банка се спроведува проект за црвени знаменца кои ќе се вградат во електронскиот систем за јавни набавки и ќе бидат показатели на корупција.

Во законот се воведува и претходна контрола која ќе ја врши Бирото за јавни набавки. Со неа ќе бидат опфатени поголемите јавни набавки, како и набавки одбрани по одредени принципи и ризици.

- Контролата на набавките ќе се врши системски и тоа ќе биде добро решено. Системот ќе одредува заедно со показателите за црвени  знаменца или на секој петти или десетти оглас, изјави Георгиевски.

Законот предвидува да се воведе електронски пазар на мали јавни набавки, во вид на електронски каталог, што ќе овозможи нивно брзо и ефикасно решавање. Тие набавки треба да се олеснат со предложеното подигање на нивниот праг од сегашните 500 евра на 1.000 евра во класичниот сектор и на 2.000 евра во секторските дејности.

-  Ги решаваме проблемите на многу училишта и градинки бидејќи  има дефицит на кадар што работи во јавни набавки и исто така со зголемувањето на прагот на јавни набавки ние уште сме под сите држави од регионот, значи не се значително зголемени за да имаме страв од зголемена корупција, појасни Георгиевски.

Министерот за финансии Драган Тевдовски потенцираше дека целта на новиот закон е да ја зајакне транспарентноста и контролата на постапките, а во исто време да ги направи поедноставни и полесни за примена. Со него, како што потенцираше, се воведува задолжителна обврска за објавување на договорите и останатата документација од секоја поединечна јавна набавка на Електронскиот систем за јавни набавки.

-  Во согласност со европските правила и пракса, новиот закон дава можност покрај цената да се вреднува и квалитетот. Притоа, договорниот орган зависно од предметот на набавка самиот ќе може да утврди дали како критериум ќе ја користи најниската цена, исплатливоста врз основа на животниот век на производот или најдобриот однос помеѓу цената и квалитетот, објасни Тевдовски на дебатата пред претставниците на стопанските комори во државата.

Со новиот закон, дополни, се вградуваат и забелешките на Европската комисија и домашната стручна јавност во поглед на електронските аукции. Во минатото, како што објасни Тевдовски, задолжителните електронски аукции дале добри резултати во некои случаи, но во одредени постапки довеле до незаконско договарање на понудувачите и пораст на цените во отсуство на вистинска конкуренција.

Според наодите на СИГМА, заедничка иницијатива на ЕУ и на ОЕЦД за помош на државите од регионот во подобрување на јавното управување, македонскиот систем за јавни набавки е во согласност со главните обврски на ЕУ,  но сеуште е премногу  бирократски, фокусиран на формалности и многу често се занемарува ефикасноста.
- Новиот закон за јавни набавки треба да ги намали бирократските обврски со поголем фокус на ефикасност и ефективност, рече Мариан Лемке, претставник на СИГМА.

Во наредниот период јавни расправи за законот ќе се организираат во Штип и во Струга. Треба да биде усвоен од Собранието до октомври годинава, а да започне да се применува од јануари следната година.

Во тек е расадувањето на тутунот од новата реколта, тутунарите бараат повисоки цени за 20 отсто

 Откупните компании во земјава да ги зголемат цените на тутунот за 20 отсто, бараат од Сојузот на тутунските здруженија на Македонија на почетокот од новата реколта тутун и потпишувањето на новите договори.

Според Кире Неделковски, претседател на Сојузот на тутунските здруженија на Македонија, досега се засадени 70 отсто од површините со тутун во земјава. Временските услови во реони помогаа, но во други поради невреме и град дел од тутунскиот расад беше уништен или прерастен.

- За оваа реколта се издадени 23.432 евидентни листа, а пријавени се 14.669 хектари да бидат засадени со тутун. Според ова, треба да се склучат 34.105 договори со откупните компании во земјава, а откупните фирми пријавија за проиводство на 28 илјади тони тутун колку што очекуваат да биде тешка оваа реколта. Но, реално, во споредба со лани нема зголемување на тутунопроизводството, се очекуваат преку 23.000 тони тутун, главно поради временските услови, зашто ако вака продолжи сезоната, ќе има и намалување, вели Неделковски.

Деновиве, додава, невреме ги зафати Долненско и општина Новаци, па може да се намалат количествата. Освен тоа, младите не сакаат да произведуваат тутун.

- Она што го бараме е намалување на разликата помеѓу цените на класите. Конкретно, бараме зголемување од 10 отсто за прва, 30 отсто за втора и 20 отстотно зголемување на цената на третата класа. Ги повикуваме откупувачите да ги зголемат цените барем за 20 отсто доколку сакаат тутунопроизводството да опстане, нагласува Неделкоски.

За Данчо Милески од Сојузот, главно, откупувачите во земјава се согласуваат на зголемување на цените преку анекси на договорот.

- Окупувачите начелно прифаќаат зголемување на цената за 20 отсто и дека ќе се регулира со анекс договори. Затоа се уште не се склучени договорите. Со оглед на тоа дека Владата ги зголеми субвенциите, тогаш цените треба да ги зголемат и откупувачите на кои им е потребен ориенталниот ароматичен тутун од Македонија, потенцира тој.

Во соседните земји, посочува, главно се одгледува крупнолисен тутун и производството е намалено.

- На фабрикацијата на Балканот и се потребни 120 илјади тони кои во моментов ги нема и затоа ние очекуваме повисоки откупни цени. Нашите укажувања се дека тутунот не е социјална, туку економска категорија која обезбедува добивка, а и девизен прилив, објаснува Милески.

Новините во законот за тутун се што од в година нема да се бараат евидентни листови, туку тутунарите директно ќе се договараат со откупувачите.

- Цените да бидат познати пред да почне реколтата, за да нема манипулации како што прават досега откупните компании. Освен тоа, прифатено е откупот да почнува од 15 ноември и да заврши крајно до 25 февруари, посочи Милески.

Во земјава од тутунопроизводство егзистираат преку 24.000 семејства. Од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство информираат дека при крај е исплатата на субвенциите за ланската реколта кои се зголемени, одосно, за прва класа е 80, за втора 70, а за трета и за другите класи по 60 денари за откупен килограм тутун. 

На 29 и 30 јуни ќе се одржи 44. Фестивал „Пеце Атанасовски“

 На 29 и 30 јуни во Прилеп и на Рудина кај Долнени ќе се одржи 44 издание на Меѓународниот фестивал на народни инструменти и песни „Пеце Атанасовски“.

Реши Управниот одбор на Фестивалот на денешната седница што се одржа во Институтот за фолклор „Марко Цепенков“ во Скопје. Годинава се очекува да учествуваат околу 250 изведувачи на изворен мелос од цела Македонија.

Претходно, од 25. до 29 јуни ќе се одржи и Семинарот за изучување на народни инструменти и песни.

Според уметничкиот директор и селектор на Фестивалот професор д-р Родна Величковска, во тек е селекцијата на учесниците од целава земја. Интересот и годинава за учество е огромен.

- Имаме огромен интерес и многу талентирани изведувачи на изворни инструменти и песни од сите краишта на земјава. Нашиот фолклор е вистинско богатство. Талентираните народни музичари ги има од сите генерации, од најмлади до најстари. Секоја година, а и овој пат, ни е тешко да го направиме изборот. Очекуваме околу 250 учесници на Фестивалот и покрај намалените средства за оваа година, рече Величковска.

Секретарот на фестивалот Златко Лашкоски вели дека како најреномирана и единствена од ваков вид манифестација во земјава, и годинава ќе го одржи високото реноме и покрај драстично намалените средства.

- Овој фестивал е единствен од ваков вид кој повеќе од четири децении ги негува основните цели - зачувување и негување, како и пренесување на новите генерации на богатото, вековно, национално изворно творештво. Не ретко сме се соочувале со скромни услови и средства, но сме излегувале на крај без да се доведува во прашање реномето и високиот квалитет на изведувачите на изворниот мелос. Годинава средствата од Министерството за култура се за 40 отсто помали, но ние, малку ќе ја збиеме програмата, ама квалитетот безусловно останува. Задоволство е да напоменам дека ја имаме и целосната поддршка на локалните самоуправи на Прилеп и на Долнени, изјави Лашкоски.

Управниот одбор на фестивалот на народни инструменти и песни „Пеце Атанасовски“ на денешната седница ја утврди програмата. Официјално ќе биде отворен на 29 јуни на камената бина на плоштадот „Александрија“ во Прилеп. По отворањето ќе настапат изведувачи на изворни инструменти (гајда, тапан, кавал, кемане) и на изворни песни од Југозападниот дел на Македонија. В сабота, на 30 јуни, на Рудина кај Долнени ќе настапат изведувачи од целата земја. Фестивалот ќе ги прогласи и ќе ги награди најдобрите изведувачи и ќе ги додели Гран при наградата за најдобар целосен настап и гајдата на „Пеце Атанасовски“ за најдобриот гајдаџија што ја доделува општина Долнени.

Од 25 до 29 јуни во Спомен куќата на Фестивалот која е и етно-музеј во Долнени, ќе се одржи веќе традиционалниот семинар за изучување на изворни инструменти и песни. Семинарот ќе го држат етномузикологот д-р Родна Величковска и фолклористот м-р Горан Василески.

- На семинарот ќе учествуваат над 10 млади, вљубеници во изворниот мелос. Ќе се обидеме да им ги пренесеме тајните за тоа како се свири на изворните инструменти и што е најважното во изведувањето на изворните песни. Ова мора да го одржуваме, има интерес кај младите генерации за пренесување и зачувување на долговековната македонска фолклорна традиција, вели Василески.

РСБСП: Почитување на правилата и повисока сообраќајна култура, за поголема безбедност на велосипедистите и мотоциклистите

РСБСП апелира до возачите на моторни возила да ја намалат брзината, да бидат внимателни и одговорни учесници во сообраќајот, правилно да престигнуваат и да ги почитуваат велосипедистите и мотоциклистите како рамноправни учесници во сообраќајот.&nb

Воедно, им препорачува на мотоциклистите и велосипедистите да бидат максимално одговорни во сообраќајот и максимално да ги почитуваат сообраќајните правила и прописи и додаваат дека постојано расте бројот на велосипедисти и мотоциклисти – учесници во сообраќајот.

- Велосипедистите и мотоциклистите и понатаму остануваат најранливи групи на учесници во сообраќајот. Ако се земе во предвид делот од сообраќајот кој им припаѓа ним и нивното учеството во вкупниот број на загинати и повредени лица во сообраќајни незгоди ќе заклучиме дека број на загинати и повредени велосипедисти и мотоциклисти во сообраќајни незгоди е несразмерно висок во однос на тоа во колкав дел од сообраќајот тие учествуваат, велат од РСБСП.

Факт е, додаваат, дека и велосипедистите и мотоциклистите се помалку заштитени во споредба со другите возачи на моторни возила и со самото тоа и повеќе се изложени на ризик и опасности во сообраќајот, но исто така факт е и дека несоодветната сообраќајна инфраструктура, несовесните возачи и ниското ниво на сообраќајна култура значително ја влошува безбедноста на велосипедистите и мотоциклистите во сообраќајот.

- Единствено со меѓусебно почитување и толеранција од сите учесници во сообраќајот, со максимално почитување на сообраќајните правила и прописи од страна на сите учесници во сообраќајот, може да се намали бројот на настрадани велосипедисти и мотоциклисти во сообраќајни незгоди, односно да се намали вкупниот број на загинати и повредени лица во сообраќајни незгоди. Затоа РСБСП уште еднаш повикува на одговорно учество во сообраќајот како редовна обврска на секој учесник во сообраќајот, потенцират од Републичкиот совет за безбедност на сообраќајот на патиштата . 

притисни ентер